Dấu hiệu huyết áp cao: Nhận biết sớm và cách kiểm soát hiệu quả

Dấu hiệu huyết áp cao thường không biểu hiện rõ ràng, khiến nhiều người chủ quan và chỉ phát hiện khi đi khám sức khỏe. Vậy dấu hiệu huyết áp cao là gì, cách giảm huyết áp cao tại nhà ra sao và người bệnh nên kiêng ăn gì? Hãy cùng Washima Việt Nam tìm hiểu những thông tin cần thiết để nhận biết sớm, kiểm soát huyết áp và chủ động bảo vệ sức khỏe tim mạch.

1. Dấu hiệu huyết áp cao thường gặp là gì?

Huyết áp cao là tình trạng áp lực của máu tác động lên thành động mạch thường xuyên ở mức cao hơn ngưỡng khuyến nghị. Đây là vấn đề sức khỏe cần được theo dõi vì nếu kéo dài mà không kiểm soát tốt, huyết áp cao có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đột quỵ và tổn thương thận.

Điều đáng chú ý là dấu hiệu huyết áp cao không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ ràng. Nhiều người vẫn sinh hoạt bình thường dù chỉ số huyết áp đã tăng. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào cảm giác trong cơ thể để xác định mình có bị cao huyết áp hay không.

Những biểu hiện có thể gặp khi huyết áp tăng

Một số người có thể gặp các triệu chứng như:

• Đau đầu: Cảm giác nặng đầu hoặc đau đầu, tuy nhiên triệu chứng này cũng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác.

• Chóng mặt, choáng váng: Có thể xuất hiện trong một số trường hợp nhưng không phải dấu hiệu đặc hiệu của huyết áp cao.

• Hồi hộp, tim đập nhanh: Có thể đi kèm với căng thẳng, lo âu hoặc các vấn đề sức khỏe khác.

• Mờ mắt: Có thể liên quan đến nhiều tình trạng bệnh lý, trong đó có những biến chứng nghiêm trọng cần được đánh giá.

• Khó thở hoặc đau tức ngực: Đây là những triệu chứng cần đặc biệt lưu ý, nhất là khi xuất hiện đột ngột hoặc ở mức độ nặng.

Những biểu hiện trên không đủ để tự chẩn đoán bệnh. Cách đáng tin cậy hơn để nhận biết dấu hiệu huyết áp cao là đo huyết áp đúng cách và theo dõi chỉ số thường xuyên.

Lưu ý quan trọng: Nếu xuất hiện đau ngực, khó thở dữ dội, yếu hoặc tê liệt một bên cơ thể, méo miệng, nói khó, nhìn mờ đột ngột hoặc đau đầu dữ dội bất thường, hãy gọi cấp cứu 115. Không nên chờ đo lại huyết áp hoặc đợi triệu chứng tự hết mới tìm trợ giúp.

2. Khi nào chỉ số huyết áp được xem là cao?

Để xác định huyết áp có ở mức cao hay không, cần căn cứ vào chỉ số đo và đánh giá của nhân viên y tế. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ở người trưởng thành, tăng huyết áp được chẩn đoán khi huyết áp tâm thu từ 140 mmHg trở lên và/hoặc huyết áp tâm trương từ 90 mmHg trở lên, được xác nhận qua các lần đo vào những ngày khác nhau.

Nếu đo tại nhà, bạn nên ngồi nghỉ yên lặng khoảng 5 phút, tựa lưng, đặt hai chân trên sàn và giữ cánh tay ngang tầm tim. Nên sử dụng máy đo bắp tay phù hợp, đo nhiều lần theo hướng dẫn và ghi lại kết quả để trao đổi với bác sĩ.

Không nên chờ đến khi xuất hiện dấu hiệu huyết áp cao mới bắt đầu kiểm tra. Việc đo huyết áp định kỳ đặc biệt quan trọng với người lớn tuổi, người thừa cân, người mắc bệnh tiểu đường hoặc có tiền sử gia đình bị cao huyết áp.

3. Cách giảm huyết áp cao an toàn tại nhà

Nếu đang tìm cách giảm huyết áp cao, điều quan trọng là xây dựng lối sống khoa học và tuân thủ hướng dẫn điều trị. Các biện pháp dưới đây có thể hỗ trợ kiểm soát huyết áp lâu dài, nhưng không thay thế thuốc khi bác sĩ đã chỉ định.

Điều chỉnh chế độ ăn uống

Hãy tăng cường rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn đạm phù hợp như cá, đậu. Đồng thời, giảm lượng muối trong bữa ăn, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và chất béo bão hòa.

Duy trì vận động thường xuyên

Đi bộ, đạp xe nhẹ nhàng hoặc bơi lội có thể giúp cải thiện sức khỏe tim mạch. Người trưởng thành thường được khuyến nghị vận động aerobic cường độ vừa ít nhất 150 phút mỗi tuần, tùy tình trạng sức khỏe và khả năng vận động. Nếu huyết áp chưa được kiểm soát hoặc đang có triệu chứng bất thường, nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi tập luyện.

Kiểm soát cân nặng và hạn chế chất kích thích

Duy trì cân nặng phù hợp, không hút thuốc, hạn chế rượu bia và tránh sử dụng quá nhiều caffeine nếu khiến huyết áp tăng. Bên cạnh đó, cần ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng và theo dõi huyết áp đều đặn.

Đo huyết áp và dùng thuốc đúng hướng dẫn

Ghi lại chỉ số huyết áp vào những thời điểm phù hợp giúp bạn và bác sĩ đánh giá hiệu quả kiểm soát bệnh. Không tự ý tăng, giảm liều hoặc ngừng thuốc khi thấy chỉ số trở về bình thường.

Lưu ý: Nếu huyết áp đo được trên 180/120 mmHg, hãy chờ ít nhất một phút rồi đo lại. Nếu chỉ số vẫn ở mức này, cần liên hệ nhân viên y tế ngay; nếu kèm đau ngực, khó thở, yếu liệt, thay đổi thị lực hoặc nói khó, hãy gọi cấp cứu 115. Không tự tìm cách hạ huyết áp thật nhanh tại nhà.

4. Cách điều trị cao huyết áp theo hướng dẫn y tế

Cách điều trị cao huyết áp phụ thuộc vào mức huyết áp, độ tuổi, nguy cơ tim mạch và các bệnh lý đi kèm. Bác sĩ có thể kết hợp thay đổi lối sống với thuốc để kiểm soát huyết áp, giảm nguy cơ tổn thương tim, não, thận và mạch máu.

Các nhóm thuốc thường được sử dụng gồm thuốc lợi tiểu, thuốc ức chế men chuyển, thuốc chẹn thụ thể angiotensin II và thuốc chẹn kênh canxi. Việc lựa chọn loại thuốc và liều dùng cần được cá nhân hóa theo tình trạng sức khỏe của từng người.

Người bệnh cần tái khám đúng lịch, sử dụng thuốc theo đơn và thông báo cho bác sĩ nếu gặp tác dụng phụ. Không nên tự mua thuốc, dùng mẹo dân gian thay thế điều trị hoặc cho rằng huyết áp đã ổn định thì có thể ngừng thuốc.

5. Huyết áp cao kiêng ăn gì để bảo vệ sức khỏe?

Chế độ dinh dưỡng ảnh hưởng đáng kể đến khả năng kiểm soát huyết áp. Khi tìm hiểu huyết áp cao kiêng ăn gì, bạn nên ưu tiên giảm những thực phẩm chứa nhiều muối, chất béo không có lợi và hạn chế các thói quen ăn uống làm tăng nguy cơ tim mạch.