Huyết áp cao là vấn đề sức khỏe phổ biến, đặc biệt ở người trung niên và người cao tuổi. Tình trạng này thường tiến triển âm thầm, không có dấu hiệu rõ ràng nhưng có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, bệnh tim và tổn thương thận. Vậy nguyên nhân huyết áp cao bắt nguồn từ đâu, huyết áp tăng đột ngột có nguy hiểm không và người bệnh nên làm gì để bảo vệ sức khỏe? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
1. Huyết áp cao là gì?
Huyết áp là áp lực của máu tác động lên thành động mạch khi tim bơm máu đi nuôi cơ thể. Chỉ số huyết áp gồm huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương, thường được ghi bằng đơn vị mmHg.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành được xác định mắc tăng huyết áp khi chỉ số huyết áp tâm thu từ 140 mmHg trở lên và/hoặc huyết áp tâm trương từ 90 mmHg trở lên qua các lần đo vào những ngày khác nhau. Một lần đo cao chưa đủ để kết luận mắc bệnh, vì huyết áp có thể thay đổi do căng thẳng, vận động hoặc cách đo chưa chính xác. (WHO)
2. Những nguyên nhân huyết áp cao phổ biến
Chế độ ăn nhiều muối
Một trong những nguyên nhân huyết áp cao thường gặp là tiêu thụ quá nhiều muối trong thời gian dài. Lượng natri cao có thể khiến cơ thể giữ nước và làm tăng áp lực lên thành mạch. Những thực phẩm như mì ăn liền, dưa muối, cá khô, đồ đóng hộp và nước chấm mặn có thể khiến lượng muối trong khẩu phần vượt mức khuyến nghị. Bên cạnh đó, ăn ít rau xanh và thường xuyên sử dụng thực phẩm nhiều chất béo cũng không có lợi cho sức khỏe tim mạch. Hãy ưu tiên thực phẩm tươi, giảm muối khi chế biến và đọc nhãn dinh dưỡng để chủ động kiểm soát lượng natri tiêu thụ.
Thừa cân và ít vận động
Thừa cân, béo phì khiến hệ tim mạch phải hoạt động nhiều hơn để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Trong khi đó, thói quen ngồi lâu, ít vận động và ăn uống mất cân bằng có thể làm tăng nguy cơ mắc tăng huyết áp.
Để hạn chế những yếu tố này, bạn nên duy trì cân nặng phù hợp, vận động thường xuyên và lựa chọn bài tập theo thể trạng. Đi bộ, đạp xe hoặc bơi lội là những hình thức vận động có thể cân nhắc nếu sức khỏe cho phép. Người có bệnh nền hoặc huyết áp chưa được kiểm soát nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi tập luyện cường độ cao.
Tuổi tác và di truyền
Tuổi càng cao, mạch máu càng có thể mất dần độ đàn hồi, khiến nguy cơ tăng huyết áp tăng lên. Ngoài ra, người có cha mẹ hoặc anh chị em mắc bệnh cũng có thể có nguy cơ cao hơn do yếu tố di truyền và thói quen sinh hoạt gia đình. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là ai có tiền sử gia đình cũng chắc chắn mắc bệnh. Kiểm tra huyết áp định kỳ, ăn uống hợp lý và duy trì hoạt động thể chất vẫn là những biện pháp quan trọng để phát hiện sớm bất thường.
Căng thẳng, thiếu ngủ và thói quen không lành mạnh
Căng thẳng có thể kích thích cơ thể giải phóng hormone làm tim đập nhanh và mạch máu co lại, khiến huyết áp tăng tạm thời. Nếu thường xuyên thiếu ngủ, hút thuốc hoặc uống nhiều rượu bia, nguy cơ tăng huyết áp và bệnh tim mạch có thể tăng thêm. Vì vậy, hãy dành thời gian nghỉ ngơi, duy trì lịch ngủ ổn định và hạn chế các chất kích thích. Đây là những thay đổi thiết thực giúp hỗ trợ kiểm soát huyết áp lâu dài. (Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ)
Bệnh lý nền và thuốc đang sử dụng
Không phải mọi trường hợp tăng huyết áp đều do lối sống. Bệnh thận, rối loạn nội tiết và hội chứng ngưng thở khi ngủ có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp thứ phát. Một số thuốc giảm đau kháng viêm, thuốc thông mũi hoặc các loại thuốc khác cũng có thể ảnh hưởng đến chỉ số huyết áp. Nếu huyết áp thường xuyên cao dù đã điều chỉnh sinh hoạt, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân. Không tự ý ngừng thuốc đang được kê đơn hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.
3. Nguyên nhân tăng huyết áp đột ngột
Nguyên nhân tăng huyết áp đột ngột có thể bao gồm căng thẳng mạnh, đau đớn, uống nhiều caffeine, vận động gắng sức hoặc sử dụng một số loại thuốc. Ở người đang điều trị tăng huyết áp, quên uống thuốc, tự ý giảm liều hoặc ngừng thuốc cũng có thể khiến huyết áp mất kiểm soát. Tuy nhiên, chỉ số tăng bất thường sau một lần đo chưa chắc đồng nghĩa với bệnh tiến triển nặng hơn. Bạn nên ngồi nghỉ yên tĩnh, đo lại đúng cách và ghi nhận kết quả để theo dõi.
Nếu huyết áp trên 180/120 mmHg, hãy đo lại sau ít nhất một phút. Nếu chỉ số vẫn cao và kèm đau ngực, khó thở, yếu hoặc tê đột ngột, thay đổi thị lực hay khó nói, hãy gọi cấp cứu 115. Nếu không có triệu chứng nhưng huyết áp vẫn ở mức rất cao, cần liên hệ cơ sở y tế ngay để được hướng dẫn. Không tự ý uống thêm thuốc nhằm hạ huyết áp thật nhanh.
4. Hậu quả của bệnh huyết áp cao
Hậu quả của bệnh huyết áp cao có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan nếu bệnh không được kiểm soát. Tim phải làm việc nhiều hơn, làm tăng nguy cơ suy tim và các bệnh tim mạch. Tổn thương hoặc tắc nghẽn mạch máu não có thể dẫn đến đột quỵ; tổn thương mạch máu ở thận có thể khiến chức năng lọc máu suy giảm. Các mạch máu nhỏ ở mắt cũng có thể bị ảnh hưởng, làm tăng nguy cơ giảm thị lực.
Điều đáng lo ngại là tăng huyết áp có thể diễn tiến trong thời gian dài mà không gây triệu chứng dễ nhận biết. Vì vậy, không nên đợi đến khi đau đầu hoặc chóng mặt mới kiểm tra huyết áp. Phát hiện sớm và tuân thủ điều trị giúp giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
5. Lợi ích của ghế massage đối với người bị huyết áp cao
Đối với người bị huyết áp cao, việc duy trì tinh thần thoải mái và hạn chế căng thẳng là một phần quan trọng trong lối sống lành mạnh. Ghế massage washima có thể hỗ trợ thư giãn cơ bắp, giảm cảm giác mỏi lưng, vai gáy sau những giờ làm việc và giúp cơ thể dễ chịu hơn.
Các con lăn massage cùng hệ thống túi khí, tùy theo thiết kế từng sản phẩm, mang đến trải nghiệm xoa bóp nhẹ nhàng tại nhà. Khi kết hợp với thời gian nghỉ ngơi hợp lý, chế độ dinh dưỡng cân bằng và giấc ngủ đầy đủ, ghế massage có thể góp phần cải thiện sự thoải mái về thể chất và tinh thần.
6. Huyết áp cao nên làm gì để kiểm soát an toàn?
Khi băn khoăn huyết áp cao nên làm gì, bạn nên bắt đầu từ việc đo huyết áp đúng cách, điều chỉnh lối sống và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.
Trước tiên, hãy ngồi nghỉ ít nhất 5 phút, tựa lưng vào ghế, đặt hai chân trên sàn và giữ cánh tay ngang tim khi đo. Tránh hút thuốc, uống caffeine hoặc tập thể dục trong khoảng 30 phút trước đó. Ghi lại các chỉ số để theo dõi diễn biến và cung cấp thông tin chính xác khi đi khám.
Về dinh dưỡng, hãy giảm muối, tăng rau xanh, trái cây và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn. Duy trì hoạt động thể chất đều đặn, ngủ đủ giấc, tránh thuốc lá và hạn chế rượu bia. Người trưởng thành có thể hướng đến ít nhất 150 phút vận động aerobic cường độ vừa mỗi tuần nếu sức khỏe cho phép.
Nếu đã được chẩn đoán tăng huyết áp, bạn cần uống thuốc đúng chỉ định, tái khám và không tự ý bỏ thuốc khi chỉ số trở về bình thường. Các phương pháp thư giãn như hít thở chậm, nghỉ ngơi và massage nhẹ nhàng có thể giúp giảm căng thẳng, nhưng không thay thế thuốc điều trị hoặc việc cấp cứu khi huyết áp tăng nguy hiểm.
Kết luận
Hiểu rõ nguyên nhân huyết áp cao giúp bạn chủ động phòng ngừa và phát hiện sớm những nguy cơ liên quan đến chế độ ăn uống, cân nặng, tuổi tác, căng thẳng và bệnh lý nền. Bên cạnh đó, nhận biết nguyên nhân tăng huyết áp đột ngột và hậu quả của bệnh huyết áp cao sẽ giúp bạn xử lý đúng lúc, tránh chủ quan trước các dấu hiệu nguy hiểm. Hãy duy trì thói quen đo huyết áp định kỳ, ăn uống cân bằng, vận động phù hợp và tuân thủ điều trị để bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.
WASHIMA – NGUỒN SỐNG VƯƠN XA
Trụ sở chính: Tây Lai Xá- Kim Chung – Hoài Đức – Hà Nội
Hotline: 079.3233.968
Hotline bảo hành : 0927.300.724
Website : Washima Việt Nam
Fanpage: Fanpage chính thức của Washima
